Εργατικό Ατύχημα

 

Ως εργατικό ατύχημα θεωρείται οποιοδήποτε βίαιο συμβάν που προκαλεί βλάβη στον εργαζόμενο και οφείλεται σε εξωτερικά αίτια, δηλαδή ξένα προς τον οργανισμό του παθόντος κατά την εκτέλεση της εργασίας του, προηγουμένως ή ύστερα απ’ αυτήν αλλά εξ αφορμής αυτής. Το ατύχημα μπορεί να συνέβη ως άμεση συνέπεια της εργασίας π.χ. τραυματισμός από το χρησιμοποιούμενο εργαλείο ή με αφορμή την εργασία. Η τελευταία αυτή περίπτωση συντρέχει όταν το ατύχημα δεν αποτελεί την άμεση συνέπεια της εκτέλεσης της εργασίας, αλλά λόγω της εργασίας δημιουργήθηκαν οι ιδιαίτερες αυτές συνθήκες που δεν θα υπήρχαν χωρίς αυτήν. Δηλαδή, το ατύχημα σύμφωνα με την κοινή πρόβλεψη και πείρα δεν θα επερχόταν, εάν ο  εργαζόμενος δεν βρισκόταν στην ανάγκη να προβεί σε κινήσεις ή ενέργειες που ήταν απαραίτητες προκειμένου να εκτελέσει τις υποχρεώσεις του που απορρέουν από τη σύμβαση εργασίας. Με την πάροδο του χρόνου η έννοια του εργατικού ατυχήματος έχει διευρυνθεί και περιλαμβάνει υπό προϋποθέσεις και ατυχήματα που συμβαίνουν έξω από το χώρο της εργασίας, όπως τα ατυχήματα που συμβαίνουν κατά τη διαδρομή που ακολουθεί ο εργαζόμενος όταν μεταβαίνει από την οικία του στον τόπο εργασίας του ή όταν επιστρέφει από αυτή, χρησιμοποιώντας το συνηθισμένο μεταφορικό μέσο ή δρομολόγιο. Η ευθύνη του εργοδότη διαφοροποιείται ανάλογα με το αν το ατύχημα οφείλεται α) σε πταίσμα και οποιαδήποτε μορφή αμέλειας του εργοδότη ή των προσώπων που αυτός έχει προστήσει στην υπηρεσία ή β) σε δόλο του εργοδότη ή προσώπου που έχει προστηθεί από τον εργοδότη.

Ειδικότερα:

α) Στην περίπτωση που το εργατικό ατύχημα οφείλεται σε πταίσμα, επομένως και σε οποιασδήποτε μορφή αμέλειας του εργοδότη ή των προσώπων που έχει προστήσει στην υπηρεσία του (ακόμα και σε βαριά αμέλεια), αλλά και στην περίπτωση κατά την οποία το ατύχημα οφείλεται στο ότι δεν τηρήθηκαν οι διατάξεις ισχυόντων νόμων, διαταγμάτων ή κανονισμών σχετικών με την ασφάλεια των εργαζομένων: όταν ο παθών από εργατικό ατύχημα υπάγεται στην ασφάλιση του Ι.Κ.Α., τότε ο εργοδότης απαλλάσσεται από κάθε υποχρέωση για αποζημίωση του εργαζόμενου, δηλαδή απαλλάσσεται τόσο από την ευθύνη για αποζημίωση του εργαζομένου, σύμφωνα με τις διατάξεις του Αστικού Κώδικα, όσο και από την προβλεπόμενη ειδική αποζημίωση κατά τις διατάξεις του ειδικότερου νόμου για τα εργατικά ατυχήματα. Στις ως άνω περιπτώσεις ο εργαζόμενος που είναι ασφαλισμένος στο Ι.Κ.Α. και υπέστη εργατικό ατύχημα, δικαιούται μόνο τις παροχές που χορηγούνται από το Ι.Κ.Α. Ο εργαζόμενος, όμως, έχει το δικαίωμα να απαιτήσει, σύμφωνα με τις διατάξεις του Αστικού Κώδικα, να του καταβάλει ο εργοδότης χρηματική ικανοποίηση προς αποκατάσταση της ηθικής βλάβης που του προκάλεσε το ατύχημα, γιατί η πιο πάνω απαλλαγή του εργοδότη από κάθε υποχρέωσή τους για αποζημίωση, δηλαδή για αξιώσεις εντελώς περιουσιακού χαρακτήρα, δεν καλύπτει και την αξίωση για χρηματική ικανοποίηση. Στην περίπτωση, όμως, που ελλείπει κάθε είδους πταίσμα του εργοδότη ή των προστηθέντων από αυτόν προσώπων και το ατύχημα οφείλεται σε τυχαίο γεγονός ή αποκλειστικά σε υπαιτιότητα του παθόντος – εργαζομένου, δεν οφείλεται ούτε χρηματική ικανοποίηση για ηθική βλάβη και ο εργοδότης απαλλάσσεται από κάθε είδους αποζημίωση.

β) Στην περίπτωση που το εργατικό ατύχημα οφείλεται σε δόλο του εργοδότη, όταν δηλαδή ο εργοδότης σκοπούσε το αποτέλεσμα που επήλθε και όχι όταν απλώς παρέβηκε τους κανονισμούς ασφαλείας: ο εργοδότης έχει υποχρέωση να καταβάλει στον παθόντα εργαζόμενο την διαφορά μεταξύ του ποσού της σύμφωνης με το κοινό δίκαιο (Αστικό Κώδικα) οφειλόμενης αποζημίωσης και του ολικού ποσού των παροχών που λόγω του ατυχήματος χορηγεί στον εργαζόμενο το Ι.Κ.Α., μέχρι την εξίσωσή τους με την αποζημίωση που προβλέπεται από τον Αστικό Κώδικα. Επιπλέον, ο εργοδότης οφείλει να καταβάλει στο ΙΚΑ κάθε δαπάνη που προκλήθηκε από τη χορήγηση παροχών στον εργαζόμενο, λόγω του ατυχήματος.

Σε κάθε περίπτωση εργατικού ατυχήματος

Ο εργοδότης οφείλει να αναγγείλει στις αρμόδιες επιθεωρήσεις εργασίας και στις αρμόδιες υπηρεσίες «στις πλησιέστερες αστυνομικές αρχές» του ασφαλιστικού οργανισμού στον οποίο υπάγεται ο εργαζόμενος το εργατικό ατύχημα και εφόσον πρόκειται περί σοβαρού τραυματισμού ή θανάτου, να τηρεί αμετάβλητα όλα τα στοιχεία που μπορούν να χρησιμεύσουν για εξακρίβωση των αιτιών του ατυχήματος.

Ευθύνη των εργοδοτών (όταν πρόκειται για επιχείρηση)

Σύμφωνα με την Οδηγία πλαίσιο 89/391/ΕΚ, όλοι οι εργοδότες έχουν νομική υποχρέωση να προστατεύουν την επαγγελματική ασφάλεια και υγεία των εργαζομένων. Η υποχρέωση αυτή αφορά και προβλήματα εργασιακού στρες στο βαθμό που ενέχουν κίνδυνο για την υγεία και την ασφάλεια των εργαζομένων. Ο εργοδότης οφείλει: α) να έχει στη διάθεσή του μια γραπτή εκτίμηση των υφιστάμενων κατά την εργασία κινδύνων για την ασφάλεια και την υγεία των εργαζομένων. Η εκτίμηση αυτή πραγματοποιείται από τον τεχνικό ασφαλείας και τον γιατρό εργασίας. Υποχρέωση χρησιμοποίησης των υπηρεσιών τεχνικού ασφαλείας έχουν όλες οι επιχειρήσεις που απασχολούν έστω και 1 άτομο, ενώ υποχρέωση χρησιμοποίησης υπηρεσιών ιατρού εργασίας έχουν όλες οι επιχειρήσεις που απασχολούν περισσότερα από 50 άτομα, β) να καθορίζει τα μέτρα προστασίας που πρέπει να ληφθούν και εάν χρειασθεί το υλικό προστασίας που πρέπει να χρησιμοποιηθεί. Στους εργοδότες που παραβαίνουν τις διατάξεις και ρυθμίσεις της νομοθεσίας για την υγιεινή και ασφάλεια της εργασίας, επιβάλλονται βαρύτατες διοικητικές κυρώσεις.

Ημερομηνία ανάρτησης 3/11/2011