Αρχική Ειδικά Θέματα Ζημιογόνος πράξη ή παράλειψη από τρίτο κατά εταιρείας – Έμμεση ζημία μετόχου

Ζημιογόνος πράξη ή παράλειψη από τρίτο κατά εταιρείας – Έμμεση ζημία μετόχου

Η Α.Ε. είναι νομικό πρόσωπο διακεκριμένο από τους μετόχους της (φυσικά ή νομικά πρόσωπα) και έχει ίδια περιουσία εξίσου ανεξάρτητη.Οι μέτοχοι έχουν το δικαίωμα συγκυριότητας στα περιουσιακό στοιχεία ή δικαίωμα στην περιουσία ως σύνολο της Α.Ε. και ως εκ τούτου η αξία που περικλείεται στη μετοχή αποτελεί αντανάκλαση της αξίας της εταιρικής περιουσίας, ή, κατά την επιγραμματική διατύπωση του Ευρωπαϊκού Δικαστηρίου των Δικαιωμάτων του Ανθρώπου, "έμμεση ιδιοκτησία επί της περιουσίας της εταιρείας».

Περαιτέρω, όπως προκύπτει από τις διατάξεις των άρθρων 914, 928, εδ. β', 929, εδ. β', 297 και 298 Α.Κ., σε περίπτωση αδικοπραξίας, αξίωση για αποζημίωση και χρηματική ικανοποίηση (λόγω ηθικής βλάβης) έχει μόνο ο ζημιωθείς αμέσως από την πράξη, όχι δε και ο εμμέσως ζημιωθείς τρίτος (εκτός των εξαιρέσεων που διαγράφονται ρητώς στα άρθρα 928 και 929 παρ. 2 ΑΚ), εκτός αν η συμπεριφορά του αδικοπρακτούντος, αυτοτελώς θεωρούμενη, συνιστά και ως προς τον τρίτο είτε αδικοπραξία, είτε αυτοτελή λόγο υποχρεώσεως για αποζημίωση.

Όταν, λοιπόν, πρόκειται για ζημιογόνο πράξη ή παράλειψη, που στρέφεται κατά του νομικού προσώπου της εταιρείας, την αξίωση προς αποζημίωση έχει το αμέσως ζημιωθέν νομικό πρόσωπο, το οποίο και νομιμοποιείται, αποκλειστικά, να ασκήσει σχετική αγωγή. Αντίθετα, οι μέτοχοι της εταιρίας, αν έχουν υποστεί ζημία, η οποία μπορεί να συνίσταται π.χ. στην πτώση της χρηματιστηριακής αξίας των μετοχών, στη μείωση της εσωτερικής αξίας αυτών ή στη διανομή μικρότερου μερίσματος, δεν μπορούν και αυτοί παράλληλα με την εταιρεία, να προβάλλουν αξίωση αποζημίωσης, για τη ζημία που έχουν υποστεί έμμεσα. Συνακόλουθα, η έμμεση ζημία των μετόχων αποκαθίσταται μόνο μέσω του νομικού προσώπου της εταιρείας, με την έγερση της εταιρικής αγωγής, που ασκείται, σε κάθε περίπτωση, στο όνομα και για λογαριασμό της εταιρείας, αφού με την αποκατάσταση της ζημίας της εταιρείας αποκαθίσταται περαιτέρω και η ζημία των μετόχων.

Κατ’ εξαίρεση, γίνεται δεκτό ότι έχουν και οι μέτοχοι αυτοτελή αξίωση αποζημιώσεως, όταν η ζημιογόνος πράξη, αυτοτελώς θεωρούμενη, συνιστά συγχρόνως και παράνομη επέμβαση στην υπόσταση του μετοχικού δικαιώματος, συνιστά, δηλαδή, και ως προς τους μετόχους αδικοπραξία, από την οποία απορρέει άμεση και αυτοτελής υποχρέωση προς αποζημίωση, οπότε στην περίπτωση αυτή οι ζημιωθέντες μέτοχοι ασκούν ατομική αγωγή κατά των υπαιτίων.

Τέλος, οι μέτοχοι Α.Ε. μπορούν να στραφούν ατομικά και όταν πρόκειται για συμπεριφορά που αντίκειται στα χρηστά ήθη και έγινε με πρόθεση επαγωγής ζημίας, υπό τις προϋποθέσεις του άρθρου 919 Α.Κ.

 

Ημερομηνία δημοσίευσης: 26/10/2016