Αρχική Ειδικά Θέματα Υποχρεωτική Ιδιωτική Ασφάλιση στην Ελλάδα

Υποχρεωτική Ιδιωτική Ασφάλιση στην Ελλάδα

Στην Ελλάδα, εκτός από τις γνωστές περιπτώσεις της ασφάλισης αστικής ευθύνης έναντι τρίτων από όχημα και από χρήση επαγγελματικού σκάφους αναψυχής,  η ιδιωτική ασφάλιση είναι υποχρεωτική εκ του νόμου  και στις κάτωθι περιπτώσεις:

Α. Ασφάλιση για τη διαχείριση επικίνδυνων αποβλήτων

Στην υπ’  αρ. 13588/725/2006 (ΦΕΚ Β’  383/28.03.2006) ΚΥΑ (των Υπουργών Εσωτερικών, Δημόσιας Διοίκησης και Αποκέντρωσης, Οικονομίας και Οικονομικών, Περιβάλλοντος, Χωροταξίας και Δημοσίων Έργων, Υγείας και Κοινωνικής Αλληλεγγύης, Μεταφορών και Επικοινωνιών και Εμπορικής Ναυτιλίας)  περιλαμβάνονται μέτρα και προϋποθέσεις για τη διαχείριση των επικίνδυνων αποβλήτων.

Σημειώνεται ότι ως επικίνδυνα απόβλητα θεωρούνται κατ’  άρθρο 2 της άνω Απόφασης αυτά που επισημαίνονται με αστερίσκο στα οριζόμενα στην παράγραφο Α του παραρτήματος I του άρθρου 19 αυτής, ταξινομούμενα σε διάφορες κατηγορίες, αναλόγως του είδους της δραστηριότητας  των φορέων διαχείρισης  (ίδετε λεπτομερώς σελίδες 4705-4722 του επισυναπτόμενου υπ’  αρ. 383/28.03.2006 ΦΕΚ).

Σύμφωνα με το άρθρο 7 της άνω ΚΥΑ, για τη χορήγηση άδειας αποθήκευσης, επεξεργασίας και άλλων εργασιών αξιοποίησης ή /και διάθεσης επικίνδυνων αποβλήτων, καθώς και για τη χορήγηση άδειας συλλογής και μεταφοράς επικίνδυνων αποβλήτων, απαιτείται ασφαλιστήριο συμβόλαιο, στο οποίο:

- θα προσδιορίζεται ο ασφαλιζόμενος φορέας διαχείρισης

- θα προσδιορίζονται οι εργασίες διαχείρισης που καλύπτονται καθώς και τα  χαρακτηριστικά επικινδυνότητας των προς διαχείριση αποβλήτων

- θα αναγράφεται ότι η ασφαλιστική κάλυψη αφορά τρίτους και την επαναφορά του περιβάλλοντος στην πρότερη κατάσταση, σε περίπτωση ζημίας

- θα αναγράφεται το ύψος της ασφαλιστικής κάλυψης, το οποίο προσδιορίζεται κατ’  ελάχιστο, ως εξής:

·         Για την άδεια διάθεσης : 1, 5 εκ. ευρώ ετησίως

·         Για την άδεια αξιοποίησης : 1,5 εκ. ευρώ ετησίως

·         Για την άδεια αποθήκευσης ή/και διασυνοριακής μεταφοράς : 1 εκ. ευρώ ετησίως

·         Για την άδεια συλλογής και μεταφοράς: 0,5 εκ. ευρώ ετησίως.

Σε περίπτωση κάλυψης περισσότερων της μιας εργασιών διαχείρισης το ύψος της ασφαλιστικής κάλυψης είναι αθροιστικό.

Για κάθε επιμέρους εργασία διαχείρισης ο φορέας διαχείρισης θα προσκομίζει κατά περίπτωση στην αδειοδοτούσα  αρχή βεβαίωση της ασφαλιστικής εταιρείας, στην οποία θα βεβαιώνεται ότι η εν λόγω εργασία καλύπτεται από ασφαλιστήριο συμβόλαιο.

Πλην όμως, η άνω ΚΥΑ προβλέπει ότι σε περίπτωση αδυναμίας ασφαλιστικής κάλυψης των προαναφερόμενων εργασιών, ο εκάστοτε φορέας διαχείρισης θα μπορεί να προσκομίσει στην αδειοδοτούσα αρχή ισόποση κατ’  ελάχιστο εγγυητική επιστολή υπέρ του Δημοσίου.

Β. Ασφάλιση για την πρόληψη και αποκατάσταση ζημιών στο περιβάλλον

Με το Προεδρικό Διάταγμα 148/2009 για την περιβαλλοντική ευθύνη για την πρόληψη και την αποκατάσταση των ζημιών στο περιβάλλον, εναρμονίσθηκε η εσωτερική έννομη τάξη με την οδηγία 2004/35/ΕΚ του Ευρωπαϊκού Κοινοβουλίου και του Συμβουλίου της 21ης Απριλίου 2004, όπως ισχύει.

Η  άνω  Οδηγία δεν προβλέπει υποχρέωση των φορέων εκμετάλλευσης να συστήσουν χρηματοοικονομική εγγύηση για την κάλυψη ενδεχόμενης αφερεγγυότητάς τους, αλλά καταλείπει στη διακριτική ευχέρεια των κρατών-μελών να ενθαρρύνουν τους φορείς εκμετάλλευσης να αξιοποιήσουν τους διαθέσιμους σχετικούς μηχανισμούς κάλυψης, που μπορούν να περιλαμβάνουν, εκτός από ασφάλιση, και τραπεζικές εγγυήσεις, τη σύσταση ταμείων αποζημίωσης, κλπ.

Αντιθέτως, ο Έλληνας νομοθέτης επέλεξε την υποχρεωτική κάλυψη της ευθύνης συγκεκριμένων φορέων  εκμετάλλευσης, με χρηματοοικονομικές εγγυήσεις, όπως είναι η ιδιωτική ασφάλιση. Έτσι, όπως ορίζεται στο άρθρο 14 παρ. 2 Π.Δ 148/2009,  από την 1η Μαΐου 2010, οι δραστηριότητες που αναφέρονται στο Παράρτημα ΙΙΙ αυτού θα υπάγονται σε υποχρεωτικό σύστημα χρηματοοικονομικής ασφάλειας, δηλαδή σε ιδιωτική ασφάλιση και άλλες μορφές χρηματοοικονομικών εγγυήσεων, που θα καθορισθούν από υπουργική απόφαση συναρμόδιων Υπουργών.

Αξίζει να σημειωθεί ότι αντίστοιχη υποχρέωση κάλυψης υπάρχει ήδη με την ως άνω αναλυόμενη ΥΑ 113588/2006 για τη διαχείριση των  επικίνδυνων αποβλήτων.

Το Παράρτημα ΙΙΙ του άνω Π.Δ 148/2009 περιλαμβάνει συγκεκριμένες δραστηριότητες, οι οποίες εκ της φύσεώς τους είναι ή μπορεί να καταστούν  επικίνδυνες για το περιβάλλον, ήτοι:
-διαχείριση αποβλήτων (συλλογή, μεταφορά, αποθήκευση, αξιοποίηση και διάθεση των μη επικίνδυνων και των επικίνδυνων αποβλήτων, συμπεριλαμβανομένης της εποπτείας των εργασιών αυτών) με διαδικασίες που απαιτούν άδεια, ή γίνονται με διάθεση σε χώρους υγειονομικής ταφής ή σε μονάδες αποτέφρωσης,
-διαχείριση των αποβλήτων της εξορυκτικής βιομηχανίας,
-απόρριψη υλικών σε εσωτερικά επιφανειακά ύδατα ή υπόγεια ύδατα σύμφωνα με τις οδηγίες 76/464/ΕΟΚ και 80/68/ΕΟΚ και την αντίστοιχη εσωτερική νομοθεσία,
- απόρριψη ή διοχέτευση ρυπαντών σε επιφανειακά ή υπόγεια ύδατα, άντληση και κατακράτηση ύδατος (Ν. 3199/2003 και Π.Δ 51/2007).  Στην κατηγορία αυτή περιλαμβάνεται και η αποθήκευση, επεξεργασία και διανομή επιφανειακών ή υπόγειων υδάτων,
-παραγωγή, χρήση, αποθήκευση, κατεργασία, ταφή, απελευθέρωση στο περιβάλλον και μεταφορά εντός της περιμέτρου της επιχείρησης επικίνδυνων ουσιών και  παρασκευασμάτων, φυτοπροστατευτικών και βιοκτόνων προϊόντων, 
- μεταφορές επικίνδυνων ή ρυπογόνων εμπορευμάτων,
- εκπομπή στον αέρα ρυπογόνων ουσιών της ΚΥΑ 15393/2332/2002 (ίδετε επισυναπτόμενη υπ’  αρ. 15393/2332/2002 ΚΥΑ, ΦΕΚ’ Β 1022/05.08.2002),
-οιαδήποτε περιοριζόμενη χρήση, μεταφορά και διάθεση στην αγορά γενετικώς τροποποιημένων μικροοργανισμών
-διασυνοριακή μεταφορά αποβλήτων για την οποία απαιτείται άδεια ή απαγορεύεται κατά την έννοια του Κανονισμού υπ’  αρ. 259/1993/ ΕΟΚ,

-διαχείριση αποβλήτων της εξορυκτικής βιομηχανίας, σύμφωνα με τις εθνικές διατάξεις συμμόρφωσης με την Οδηγία 2006/21/ΕΚ και

-εκμετάλλευση τόπων αποθήκευσης διοξειδίου του άνθρακα σε γεωλογικούς σχηματισμούς.

Θα πρέπει να σημειωθεί ότι, αν και το άνω ΠΔ έχει εκδοθεί ήδη από το 2009, για να ενσωματώσει στην ελληνική έννομη τάξη τις  διατάξεις ευρωπαϊκής οδηγίας υπογραφείσας  από τα 2005, παρ’  ολ’  αυτά δεν έχει εκδοθεί ακόμη η αναφερόμενη κοινή υπουργική απόφαση που θα περιέχει τους όρους και τις λοιπές λεπτομέρειες της ασφάλισης, ως και και των λοιπών χρηματοοικονομικών εγγυήσεων που έχουν καταστεί υποχρεωτικές από 01.05.2010 για τους φορείς των εκμεταλλεύσεων του νομοθετήματος αυτού.

Η έκδοση της άνω κοινής υπουργικής απόφασης. για τη σταδιακή υπαγωγή των επιχειρήσεων στην υποχρεωτική περιβαλλοντική ασφαλιστική κάλυψη, καθώς και για το είδος της απαιτούμενης ασφάλισης, με πρωτοβουλία του κατεξοχήν αρμοδίου  Υπουργείου Περιβάλλοντος, Ενέργειας και Κλιματικής Αλλαγής αναμένεται (έχει  ήδη συσταθεί ειδική ομάδα εργασίας με όλους τους αρμόδιους εμπλεκόμενους φορείς).

Ημερομηνία δημοσίευσης: 15/4/2013