Αρχική Ειδικά Θέματα Δικαιώματα παρόχου υπηρεσιών logistics κατά πελατών που δεν εκπληρώνουν τις
υποχρεώσεις τους (μη πληρωμή αμοιβής κλπ.).

Δικαιώματα παρόχου υπηρεσιών logistics κατά πελατών που δεν εκπληρώνουν τις
υποχρεώσεις τους (μη πληρωμή αμοιβής κλπ.).

Α. ΔΙΚΑΙΩΜΑ ΕΠΙΣΧΕΣΗΣ

Σύμφωνα με το άρθρο 325 του Α.Κ., «Αν ο οφειλέτης έχει κατά του δανειστή ληξιπρόθεσμη αξίωση συναφή με την οφειλή του, έχει δικαίωμα, εφόσον δεν προκύπτει κάτι άλλο, να αρνηθεί την εκπλήρωση της παροχής ωσότου ο δανειστής εκπληρώσει την υποχρέωση που τον βαρύνει (δικαίωμα επίσχεσης)».

Το δικαίωμα επίσχεσης είναι το δικαίωμα που έχει ο οφειλέτης, ο οποίος έχει ληξιπρόθεσμη ανταπαίτηση κατά του δανειστή συναφή με την οφειλή του, να αρνηθεί να εκπληρώσει την παροχή, ωσότου ο δανειστής να εκπληρώσει τη δική του υποχρέωση, δηλαδή είναι το δικαίωμα του οφειλέτη να παρακρατήσει την παροχή που οφείλει, αναγκάζοντας έτσι το δανειστή να εκπληρώσει κι αυτός το δικό του χρέος. Σκοπός του δικαιώματος αυτού είναι ο (έμμεσος) εξαναγκασμός του δανειστή που ζητά από τον οφειλέτη εκπλήρωση, να εκπληρώσει κι αυτός τη δική του υποχρέωση.

Το δικαίωμα επίσχεσης παρέχεται απευθείας από το νόμο. Δεν αποκλείεται να παράγεται και από σύμβαση με περιεχόμενο ευρύτερο ή στενότερο. Πρόκειται για ενδοτικό δίκαιο, πράγμα που σημαίνει ότι ο δανειστής και ο οφειλέτης μπορούν με συμφωνία τους να αποκλείσουν το δικαίωμα αυτό είτε εκ των προτέρων είτε μετά τη γένεσή του.

Β. ΕΝΣΤΑΣΗ ΤΟΥ ΜΗ ΕΚΠΛΗΡΩΘΕΝΤΟΣ ΣΥΝΑΛΛΑΓΜΑΤΟΣ

Σύμφωνα με το άρθρο 374 του Α.Κ., «Ο υπόχρεος από αμφοτεροβαρή σύμβαση έχει δικαίωμα να αρνηθεί την εκπλήρωση της παροχής, για όσο χρόνο ο αντισυμβαλλόμενος δεν εκπληρώνει ή δεν προσφέρει την αντιπαροχή (ένσταση μη εκπλήρωσης της σύμβασης), εκτός αν έχει υποχρέωση να εκπληρώσει πρώτος».

Σύμφωνα με το άρθρο 377 του Α.Κ., «Αυτός που έχει υποχρέωση από αμφοτεροβαρή σύμβαση να εκπληρώσει πρώτος την παροχή, αν η αξίωσή του για την αντιπαροχή κινδυνεύει από ουσιώδη ελάττωση της περιουσιακής κατάστασης του άλλου που δεν την γνώριζε ούτε όφειλε να την γνωρίζει κατά την κατάρτιση της σύμβασης, μπορεί να αρνηθεί την εκπλήρωση της παροχής ωσότου ο άλλος παράσχει ασφάλεια».

Η ένσταση του μη εκπληρωθέντος συναλλάγματος αποτελεί εκδήλωση της αλληλεξάρτησης των δύο παροχών στην αμφοτεροβαρή σύμβαση. Με την αναγνώριση αυτής της ένστασης, ο νόμος καθιερώνει την αρχή της ταυτόχρονης εκπλήρωσης παροχής – αντιπαροχής.

Στις διαρκείς συμβάσεις, ο οφειλέτης της διαρκούς παροχής συνήθως υποχρεούται σε προεκπλήρωση, με αποτέλεσμα την ένσταση αυτή να την έχει κατ’ αρχήν μόνο ο αντισυμβαλλόμενός του. Εντούτοις, δεν πρέπει να αποκλεισθεί γενικά η αναγνώριση της ένστασης αυτής και στον οφειλέτη της διαρκούς παροχής, π.χ. όταν έχει εκπληρώσει ένα μέρος της διαρκούς παροχής και χωρίς να λάβει την αντίστοιχη αντιπαροχή, του ζητείται η εκπλήρωση του επόμενου σταδίου της διαρκούς παροχής.

Εν προκειμένω, σε κάθε σύμβαση που συνάπτει ο πάροχος υπηρεσιών Logistics με τους πελάτες του, ταυτόχρονα είναι και δανειστής και οφειλέτης: δανειστής όσον αφορά την πληρωμή της αμοιβής του από τους πελάτες του και οφειλέτης όσον αφορά την παροχή των υπηρεσιών του απέναντι σε αυτούς (αποθήκευση, διανομή κλπ.).

Όταν ένας πελάτης καθυστερεί να καταβάλει την αμοιβή του παρόχου υπηρεσιών Logistics, ενώ έχει υποχρέωση να την καταβάλει ταυτόχρονα με την παροχή των υπηρεσιών από τον πάροχο υπηρεσιών Logistics σε αυτόν, δηλαδή όταν έχει υποχρέωση να εκπληρώσει τη δική του παροχή ταυτόχρονα με την εκπλήρωση της δικής  παροχής από τον πάροχο υπηρεσιών Logistics, και πάντως όχι στην περίπτωση που ο πάροχος υπηρεσιών Logistics οφείλει να εκπληρώσει πρώτος την παροχή του, τότε ο   πάροχος υπηρεσιών Logistics μπορεί να αρνηθεί να παράσχει τις υπηρεσίες της μέχρι να του καταβληθεί η συμφωνηθείσα αμοιβή (ένσταση του μη εκπληρωθέντος συναλλάγματος). Εάν, όμως, ο πάροχος υπηρεσιών Logistics έχει υποχρέωση να εκπληρώσει πρώτος την παροχή του και η αξίωσή του για την αντιπαροχή κινδυνεύει από ουσιώδη ελάττωση της περιουσιακής κατάστασης του πελάτη του που δεν την γνώριζε ούτε όφειλε να την γνωρίζει κατά την κατάρτιση της σύμβασης, μπορεί να αρνηθεί την εκπλήρωση της παροχής ωσότου ο πελάτης του τού παράσχει ασφάλεια (π.χ. εγγύηση κλπ.).

Στη συνήθη περίπτωση που  ο πάροχος υπηρεσιών Logistics έχει διαρκή σύμβαση με τους πελάτες του, δηλαδή συνεργάζεται με αυτούς για ένα συγκεκριμένο χρονικό διάστημα, εντός του οποίου οφείλει να παρέχει τις υπηρεσίες του σε αυτούς (αποθήκευση, διανομή κλπ.) και οι πελάτες του οφείλουν να του καταβάλλουν τη συμφωνηθείσα αμοιβή κάθε φορά που ολοκληρώνεται ένας κύκλος υπηρεσιών, παρά το γεγονός ότι κατά κανόνα  ο πάροχος υπηρεσιών Logistics έχει υποχρέωση να εκπληρώνει πρώτος τη δική του παροχή προς τους πελάτες του, δηλαδή να παρέχει πρώτος τις υπηρεσίες του προς αυτούς, ενώ οι πελάτες του οφείλουν να του καταβάλλουν μετά την αμοιβή του, εν τούτοις έχει δικαίωμα  ο πάροχος υπηρεσιών Logistics, εφόσον υπάρχει οφειλή από ήδη παρασχεθείσες υπηρεσίες του προς τον ίδιο πελάτη, να αρνηθεί να παράσχει σε αυτόν τις υπηρεσίες του εκ νέου μέχρις ότου εξοφληθεί η προηγούμενη οφειλή.

Στην περίπτωση που ένας πελάτης έχει οφειλή προς τ ον πάροχο υπηρεσιών Logistics από οποιαδήποτε αιτία συναφή με την παροχή των υπηρεσιών του προς αυτόν, δηλαδή ακόμα και αν του οφείλει από προηγούμενη σύμβαση,  ο πάροχος υπηρεσιών Logistics μπορεί να αρνηθεί να εκπληρώσει την παροχή του προς αυτόν από τη νέα σύμβαση (αποθήκευση, διανομή κλπ.) μέχρι να του καταβληθεί η οφειλόμενη αμοιβή του (ένσταση της επίσχεσης). Επίσης, στην περίπτωση που αυτός αξιώσει ως κύριος να λάβει πίσω στην κατοχή του τα πράγματα, τα οποία έχει νομίμως ο πάροχος υπηρεσιών Logistics στην κατοχή του δυνάμει  μεταξύ τους σύμβασης, ο πάροχος υπηρεσιών Logistics μπορεί να αρνηθεί να του τα παραδώσει μέχρις ότου εξοφληθεί (ένσταση της επίσχεσης).

Σημειωτέον ότι, όταν λέμε ότι  ο πάροχος υπηρεσιών Logistics μπορεί να αρνηθεί να εκπληρώσει την παροχή του προς τον πελάτη του, αυτό σημαίνει ότι μπορεί να αρνηθεί να παράσχει τις υπηρεσίες που αναφέρονται στη μεταξύ τους σύμβαση, δηλαδή αποθήκευση, διανομή των προϊόντων σε τρίτους κλπ.

Γ.  ΕΝΕΧΥΡΟ ΤΟΥ ΕΡΓΟΛΑΒΟΥ /  ΕΝΕΧΥΡΟ ΣΤΑ ΕΙΣΚΟΜΙΣΘΕΝΤΑ

Σύμφωνα με το άρθρο 695 του Α.Κ., «Για τις απαιτήσεις του από τη σύμβαση, ο εργολάβος έχει νόμιμο ενέχυρο στα κινητά πράγματα του εργοδότη που κατασκεύασε ή επισκεύασε, εφόσον αυτά βρίσκονται στην κατοχή του».

Σύμφωνα με το άρθρο 604 του Α.Κ., «Για καθυστερούμενα μισθώματα ο εκμισθωτής ακινήτου έχει νόμιμο ενέχυρο στα κινητά του μισθωτή ή του συζύγου και των τέκνων που συνοικούν μαζί του και που αυτοί έφεραν στο μίσθιο, εφόσον δεν είναι ακατάσχετα».

Σύμφωνα με το άρθρο 1.237 του Α.Κ., «Ο δανειστής, από την στιγμή που η απαίτησή του έγινε απαιτητή έχει δικαίωμα να πουλήσει το πράγμα με πλειστηριασμό, αν έχει εκτελεστό τίτλο, ή να προκαλέσει δικαστική απόφαση για την πώλησή του με πλειστηριασμό».

Αναλογικά εφαρμοζόμενες οι διατάξεις αυτές στη μικτή σύμβαση που συνάπτει  ο πάροχος υπηρεσιών Logistics με τους πελάτες του, θα μπορούσαν να στηρίξουν δικαίωμα ενεχύρου τ ου παρόχου υπηρεσιών Logistics στα πράγματα που φέρνουν οι πελάτες του στις αποθήκες του. Το ενέχυρο του δίνει το προβάδισμα της προνομιακής ικανοποίησης από το πλειστηρίασμα σε περίπτωση πλειστηριασμού των πραγμάτων, τον οποίο πλειστηριασμό μπορεί να προκαλέσει και ο ίδιος  ο πάροχος υπηρεσιών Logistics.

ΔΙΚΑΙΩΜΑΤΑ ΤΩΝ ΔΑΝΕΙΣΤΩΝ Τ ΟΥ ΠΑΡΟΧΟΥ ΥΠΗΡΕΣΙΩΝ LOGISTICS ΚΑΤΑ ΑΥΤΟΥ ΑΝ ΔΕΝ ΕΚΠΛΗΡΩΝΕΙ ΤΙΣ ΥΠΟΧΡΕΩΣΕΙΣ ΤΟΥ ΑΠΕΝΑΝΤΙ ΤΟΥΣ (ΜΗ ΠΛΗΡΩΜΗ ΑΜΟΙΒΗΣ ΚΛΠ.).

Στην περίπτωση που  ο πάροχος υπηρεσιών Logistics οφείλει σε τρίτους και αυτοί ασκήσουν εις βάρος του τα ως άνω δικαιώματά τους αντιστοίχως, γεγονός που μπορεί να έχει ως συνέπεια να πάθουν ζημία και οι πελάτες τ ου παρόχου υπηρεσιών Logistics, καθώς ο πάροχος υπηρεσιών Logistics δεν θα μπορεί να ανταποκριθεί στις υποχρεώσεις του απέναντί τους, τότε ο πάροχος υπηρεσιών Logistics θα υποχρεωθεί να τους αποζημιώσει για τη ζημία τους αυτή.

ΝΟΜΟΛΟΓΙΑ

1) Απόφαση 884/2004 Αρείου Πάγου

Ιστορικό:

Δυνάμει σύμβασης έργου που συνήφθη ανάμεσα στον Α και τον Β, ο Α ανέλαβε να επισκευάσει ένα πράγμα του Β. Ο Β δεν του κατέβαλε την αμοιβή του και τότε ο Α αρνήθηκε να του παραδώσει το πράγμα, το οποίο είχε στην κατοχή του.

Διατακτικό:

Ο Β νομίμως διατηρεί στην κατοχή του το πράγμα ασκώντας την ένσταση της επίσχεσης απέναντι στον Α, μέχρις ότου ο Α να του καταβάλει την αμοιβή του από τη σύμβαση του έργου, αντιτάσσοντας το δικαίωμά του αυτό στον Α, κύριο του πράγματος, που αξιώνει την απόδοση του πράγματος με διεκδικητική αγωγή.

2) Απόφαση 720/1988 Αρείου Πάγου

Ιστορικό:

Η Α αγόρασε από τον Β ένα διαμέρισμα.

Με δικαστική απόφαση κατόπιν αγωγής του Γ κατά της Α για καταδολίευση δανειστών, κρίθηκε ότι η Α οφείλει να αναμεταβιβάσει το διαμέρισμα στον Β, προκειμένου να ικανοποιήσει ο Γ από την εκπλειστηρίασή του την απαίτησή του κατά του Β από υπόλοιπο εργολαβικής αμοιβής αδικαιολόγητο πλουτισμό.

Ο Γ ήταν εργολάβος ελαιοχρωματιστής και είχε τα κλειδιά του διαμερίσματος με την ευκαιρία της κατασκευής του ελαιοχρωματισμού της πολυκατοικίας απ’ αυτόν και χρησιμοποιούσε το διαμέρισμα ως αποθήκη για την εναπόθεση υλικών και εργαλείων κατά το διάστημα των εργασιών που είχαν πλήρως αποπερατωθεί πολύ πριν την πώληση του διαμερίσματος από τον Β. Όταν πληροφορήθηκε την πώληση, αρνήθηκε να παραδώσει τα κλειδιά στον Β και στη συνέχεια εγκαταστάθηκε σε αυτό με την οικογένειά του, ζημιώνοντας έτσι την Α που δεν μπορούσε να έχει την κατοχή και εκμετάλλευσή του.

Ο Γ ισχυρίστηκε ότι είχε δικαίωμα επίσχεσης του διαμερίσματος αυτού, διότι είχε απαιτήσεις αμοιβής από ελαιοχρωματισμούς και δαπάνες στο διαμέρισμα αυτό και την υπόλοιπη πολυκατοικία κατά του Β.

Το Εφετείο έκρινε ότι ο Γ δεν είχε δικαίωμα επίσχεσης, διότι αυτός κατέλαβε και κατείχε το διαμέρισμα έναντι της Α κατά τρόπο παράνομο και αυθαίρετο.

Διατακτικό:

Ο Άρειος Πάγος έκρινε ότι η παραδοχή αυτή του Εφετείου αντιφάσκει με την προηγούμενη, κατά την οποία ο Γ κατείχε το διαμέρισμα δυνάμει της συνδέουσας αυτόν και τον Β σύμβασης έργου, και ότι είναι ανεπαρκής, διότι, χωρίς να δέχεται ανυπαρξία αξιώσεων του Γ κατά του Β από την εργολαβική αμοιβή ή την απόσβεσή της, η οποία θα απέκλειε το δικαίωμα επίσχεσης που πρόβαλε κατ’ ένσταση ο Γ και που θα καθιστούσε την κατοχή του διαμερίσματος από αυτόν παράνομη και αυθαίρετη, δέχεται απευθείας ότι η κατοχή του διαμερίσματος από τον Γ είναι παράνομη και αυθαίρετη.

3) Απόφαση 1/2003 Ειρηνοδικείου Αγιάς

Ιστορικό:

Δυνάμει σύμβασης έργου που καταρτίσθηκε ανάμεσα στον Α και στον Β, α) ο Β παρέδωσε στον Α προς συντήρηση στα ψυγεία του πολλά κιλά μήλα,  β) ο Β παρέδωσε στον Α για απολύμανση πολλά κιλά μήλα, γ) ο Α προέβη σε διαλογή αρκετών κιλών μήλων που του είχε παραδώσει ο Β.

Δυνάμει σύμβασης μίσθωσης που καταρτίσθηκε ανάμεσα στον Α και στον Β, ο Α εκμίσθωσε και παρέδωσε στον Β τη χρήση κενών πλαστικών κλουβών.

Δυνάμει μικτής σύμβασης έργου και μίσθωσης, ο Α εκμίσθωσε στον Β ψυκτικούς θαλάμους.

Ο Β, παρά το γεγονός ότι έβγαλε από τα ψυγεία του Α το 80% της ποσότητας των μήλων που είχε τοποθετήσει προς φύλαξη και συντήρηση και παρά τις επανειλημμένες οχλήσεις του Α, αρνούταν να του καταβάλει την οφειλή του προς αυτόν.

Διατακτικό:

Κρίθηκε από το Δικαστήριο ότι ο Α έχει νόμιμο ενέχυρο στα εναπομείναντα προς συντήρηση υπό ψύξη μήλα του Β και ότι πρέπει να του χορηγηθεί δικαστική άδεια για τη ρευστοποίηση των πραγμάτων αυτών με εκούσιο πλειστηριασμό.

Ημερομηνία δημοσίευσης: 07/02/2012