Αρχική Asklaw (Do not) invest in Greece

(Do not) invest in Greece

Μεσούσης της φορο-καταιγίδας από νόμους και υπουργικές αποφάσεις που δεν προλαβαίνουμε να διαβάσουμε, αναμένουμε με αγωνία τα μέτρα που θα τονώσουν την ανταγωνιστικότητα της χώρας και θα ξυπνήσουν την ανάπτυξη από το κώμα. Ταυτόχρονα,  παρά τις εξαγγελίες για διευκόλυνση των επενδύσεων, η Ελλάδα κατρακύλησε άλλες 12 θέσεις στην κατάταξη των πιο φιλικών χωρών στην επιχειρηματικότητα (109η από σύνολο 183 χωρών από 97η πέρυσι) σύμφωνα με τον δείκτη Doing Business 2011 της Παγκόσμιας Τράπεζας. Με σκοπό να διευκολυνθεί η επιχειρηματικότητα είχε προωθηθεί η ψήφιση νόμου για την απλοποίηση ίδρυσης επιχειρήσεων, ο οποίος όμως παραμένει ανενεργός και είναι αμφίβολο αν θα λύσει τα προβλήματα του δημοσίου τομέα μας, που λειτουργεί «ασυγκίνητος» από τους κεντρικούς στόχους της χώρας.  Διότι, δυστυχώς, η πολιτική ηγεσία αυτού του τόπου, προφανώς θεωρεί ότι οι δυσλειτουργίες του Κράτους επιλύονται με νέους νόμους.  Δεν είναι όμως έτσι.

Αλλοδαπός επιχειρηματίας επισκέφθηκε το γραφείο του γράφοντος για να συζητήσει την προοπτική επένδυσης στην Ελλάδα, με την ίδρυση ανώνυμης εταιρείας. Αφού καταλήξαμε και αναλάβαμε την υπόθεση, πήγαμε στην Δ.Ο.Υ. για λήψη προσωπικού Α.Φ.Μ. των ιδρυτών, στο Ε.Β.Ε.Α. για την προέγκριση της επωνυμίας, στο Τ.Ε.Β.Ε. για την εγγραφή του ιδρυτή ως ασφαλισμένου (!), στην συμβολαιογράφο για το Καταστατικό, στην Εθνική Τράπεζα της Ελλάδος για την καταβολή εισφοράς υπέρ της «Επιτροπής Ανταγωνισμού» (σ.σ. την είσπραξη της εισφοράς υπέρ της Επιτροπής … Ανταγωνισμού την … μονοπωλεί η Ε.Τ.Ε. – δεν έχει αλλού λογαριασμό η Ε.Ε. για να πληρώσεις), στην Δ.Ο.Υ. Φ.Α.Ε.Ε. για την καταβολή του φόρου συγκέντρωσης κεφαλαίου (καμία άλλη Δ.Ο.Υ. δεν δέχεται την καταβολή του). Η βόλτα δεν είχε τελειωμό. Από παντού περάσαμε. Μετά ξαναπεράσαμε ακόμα μία φορά από το Ε.Β.Ε.Α., μετά πάλι από την Δ.Ο.Υ. και μετά υπογράφηκε μισθωτήριο για την έδρα της εταιρείας, το οποίο και αυτό ως γνωστόν έπρεπε να θεωρηθεί από την Δ.Ο.Υ., να γίνει αυτοψία στον χώρο και άλλα πολλά. Τελευταίο στάδιο για την ίδρυση ήταν η λήψη Α.Φ.Μ. για τη νεοϊδρυόμενη ανώνυμη εταιρεία.

Έχοντας ολοκληρώσει την διαδικασία αρκετές φορές στο παρελθόν, υπήρχε η εύλογη πεποίθηση ότι θα τελειώναμε με μόνο... 2-3 επισκέψεις ακόμα στην αρμόδια Δ.Ο.Υ. Φ.Α.Ε.Ε. Αμ δε... Απ’ ότι μας πληροφόρησε το αρμόδιο τμήμα μητρώου της Δ.Ο.Υ. Φ.Α.Ε.Ε. όλα όσα είχαμε ήδη κάνει ήταν περιττά, διότι η εταιρεία δεν μπορούσε να πάρει Α.Φ.Μ., επειδή –λέει- ο αλλοδαπός που ορίσθηκε ως εκπρόσωπος δεν είχε άδεια διαμονής και εργασίας στην Ελλάδα. Μάταια προσπαθήσαμε να πείσουμε την Δ.Ο.Υ. ότι είναι προς το συμφέρον της χώρας να διευκολύνονται οι επενδύσεις, ότι ο … Χριστιανός (ήταν) δεν θέλει να έρθει να μείνει μόνιμα εδώ γιατί είναι βουλευτής στην χώρα του, ότι εν πάση περιπτώσει ο νόμος δεν απαιτεί άδεια διαμονής και εργασίας για τον εκπρόσωπο της Α.Ε., ότι αν ήταν έτσι θα το όριζε ρητά ο νόμος, και ότι η Νομαρχία, από την οποία πέρασε το Καταστατικό (όπου ρητά προβλεπόταν ο διορισμός του ως διευθύνοντος συμβούλου), θα μας σταματούσε προτού προβούμε σε όλα αυτά τα έξοδα. «Δεν ξέρει η Νομαρχία» απάντησε η αρμοδία !

Η ανωτέρω απαίτηση του τμήματος μητρώου της αρμόδιας εφορίας αναζητά έρεισμα στην Πολ. 1102/14-7-2005 Απόφαση Υπουργού Οικονομικών με θέμα "Ανακαθορισμός διαδικασιών και δικαιολογητικών κατά την υποβολή δηλώσεων έναρξης, μεταβολής και διακοπής εργασιών", όπου στην παράγραφο 4 του άρθρου 3 αυτής – «Δικαιολογητικά» αναφέρεται ότι: «Ειδικά στις περιπτώσεις ενάρξεων αλλοδαπών φυσικών προσώπων υπηκόων χωρών  εκτός Ευρωπαϊκής Ένωσης […] συνυποβάλλεται υποχρεωτικά στην Δ.Ο.Υ. η  σχετική άδεια διαμονής για εργασία, διάρκειας τουλάχιστον 1 έτους. Η ίδια άδεια προσκομίζεται για τη συμμετοχή τους ως ομορρύθμων μελών σε προσωπικές  εταιρείες (Ο.Ε.- Ε.Ε.) και για τον ορισμό τους ως διαχειριστών Εταιρειών Περιορισμένης Ευθύνης (Ε.Π.Ε.) ή ως νομίμων εκπροσώπων ή αντιπροσώπων».

Ανεξάρτητα από την κριτική που επιδέχεται η ανωτέρω  Υπουργική Απόφαση, για το κατά πόσο θα έπρεπε να απαιτείται άδεια διαμονής και εργασίας σε εκπροσώπους των άλλων τύπων εταιρειών, η παράλειψη της Ανώνυμης Εταιρείας από το ανωτέρω κατεβατό των εταιρικών τύπων, στο μυαλό ενός νομικού σημαίνει ίσως την πρόθεση του νομοθέτη να εξαιρέσει τις Α.Ε. από αυτόν τον περιορισμό. Κακογραμμένη και ασαφής απόφαση; Σίγουρα. Από κει και πέρα όμως υπάρχει και το περιθώριο ερμηνείας της από την Διοίκηση. Η οποία όμως, παρά την οικονομική καταστροφή που βιώνει η χώρα και για την οποία βασικά η ίδια ευθύνεται, δεν καταλαβαίνει την ανάγκη για ξένες επενδύσεις. Σύμφωνα, λοιπόν, με την ερμηνεία της αρμόδιας Δ.Ο.Υ. αλλά και του Υπουργείου, όπου τηλεφώνησε η υπεύθυνη υπάλληλος, η ανωτέρω Υπουργική Απόφαση προβλέπει όντως ότι για την απόδοση Α.Φ.Μ. σε νεοϊδρυόμενη Α.Ε. πρέπει να έχει άδεια παραμονής στην Ελλάδα ο εκπρόσωπος  που ορίζεται.  Άντε τώρα να εξηγήσεις στον επενδυτή για τις 15 μέρες, τα ταξίδια στην Ελλάδα και τα λεφτά που πέταξε σε αμοιβές, φόρους και άλλες δαπάνες.

Αυτή η άποψη του Υπουργείου, πέρα από το ζημιογόνο για την χώρα αποτέλεσμα, είναι λανθασμένη, άστοχη και οδηγεί σε γελοίες καταστάσεις.

Ας ξεκινήσουμε όμως από τον λόγο που υπαγόρευσε στον Υπουργό Οικονομικών την θέσπιση μιας τέτοιας προϋπόθεσης ύπαρξης άδειας διαμονής και εργασίας στην Ελλάδα για τους εκπροσώπους εταιρειών. Σύμφωνα με τις διατάξεις του άρθρου 115 αρ. 1 του ν. 2238/1994 (Κώδικας Φορολογίας Εισοδήματος), τα πρόσωπα που είναι διευθυντές, διαχειριστές ή διευθύνοντες σύμβουλοι και εκκαθαριστές των ημεδαπών ανωνύμων εταιρειών […] ευθύνονται προσωπικώς και αλληλεγγύως για την πληρωμή του φόρου που οφείλεται από αυτά τα νομικά πρόσωπα. Παρόμοιες διατάξεις προβλέπονται και σε άλλους νόμους και γενικά, όπως είναι γνωστό, οι νόμιμοι εκπρόσωποι εταιρειών ευθύνονται έναντι του Δημοσίου και των ασφαλιστικών ταμείων, απεριόριστα, ανεξάρτητα δηλαδή από το περιορισμένο της ευθύνης που απολαμβάνει το νομικό πρόσωπο που εκπροσωπούν. Με τον τρόπο αυτό δηλαδή, το Υπουργείο για να μην τυχόν φοροδιαφύγει η υπό ίδρυση Α.Ε., λαμβάνει μέτρα που ουσιαστικά την αναγκάζουν να μην ξεκινήσει καν δραστηριότητα. Δηλαδή, με την λογική του Υπουργείου, προκειμένου να μην φοροδιαφύγει κάποιος κατά την άσκηση της  επιχειρηματικής του δραστηριότητας, είναι προτιμότερο το να μην την ασκήσει καθόλου.

Αλλά ακόμα και με αυτήν την παράλογη τακτική, δεν πετυχαίνεται ο στόχος πρόληψης της φοροδιαφυγής. Ο νόμος δίνει πολλούς τρόπους να ξεπεράσεις τα γραφειοκρατικά εμπόδια των υπηρεσιών του δημοσίου. Ας αναφέρουμε π.χ. έναν τρόπο να ξεπεραστεί το συγκεκριμένο: συστήνεται μια Α.Ε. με Έλληνες εκπροσώπους και μετά τους αλλάζουμε και βάζουμε τους αλλοδαπούς, την επόμενη μέρα της απόδοσης Α.Φ.Μ. Όλες οι ενέργειες εγκρίνονται από τη Νομαρχία και δημοσιεύονται στο Φ.Ε.Κ., από την ημερομηνία έκδοσης του οποίου λαμβάνει χώρα έναντι των πάντων, άρα και του Δημοσίου, η τοποθέτηση των αλλοδαπών ως εκπροσώπων της Α.Ε. (άρθρα 7α & 7β ν.2190/1920). Αστείο το αποτέλεσμα αλλά το σημαντικό είναι ότι έγινε η δουλειά μας και, με απόλυτα νόμιμο τρόπο, σώσαμε τον πελάτη και την επένδυση. Και παρά την τόση ταλαιπωρία μας, το Δημόσιο φυσικά δεν έχει εξασφαλιστεί περισσότερο απ’ ότι θα εξασφαλιζόταν εάν από την αρχή γινόταν αυτό που νόμιμα ζητήσαμε.

Εάν το κράτος επιθυμούσε να επιβάλλει την άδεια διαμονής και εργασίας στην Ελλάδα για τον ορισμό κάποιου αλλοδαπού ως εκπροσώπου, θα το όριζε ρητά και ίσως δεν θα προέβλεπε με τις πρόσφατες αλλαγές του ν.2190/1920 τη δυνατότητα συνεδρίασης του Διοικητικού Συμβουλίου στην αλλοδαπή (άρθρο 20 παρ. 2) και λήψης αποφάσεων με τηλεδιάσκεψη (άρθρο 20 παρ. 3α). Και αν μη τι άλλο, αν ήθελε, ας το όριζε νωρίτερα σε κάποιο από τα προηγούμενα … 64 στάδια και όχι τελευταία στιγμή κατά την λήψη Α.Φ.Μ.

Ας μην γελιόμαστε, οι ευκαιρίες που έχει δημιουργήσει η κρίση διεθνώς, μειώνουν την ελκυστικότητα της χώρας για επενδύσεις ούτως ή άλλως. Το παλιό Ε.Λ.Κ.Ε. που μετονομάστηκε σε «Invest in Greece» και η πολυδιαφημισμένη «fast track» διαδικασία ταχείας αδειοδότησης (άρθρα 9 έως 14 του Ν. 3775/2009) υπεροπτικά περιφρονούν τις μικρές και μεσαίες επενδύσεις και θέτουν αστρονομικά κατώτατα όρια για να επωφεληθεί κανείς ταχέων διαδικασιών. Αλλά ποιος τρελός θα έφερνε στη Ελλάδα να επενδύσει το μίνιμουμ των 200 εκατομμυρίων ευρώ που απαιτεί αυτός o νόμος;  Ακόμα και οι εύποροι πατριώτες ομογενείς πλέον έχουν απογοητευτεί με τον παραλογισμό και την  διαφθορά που κυριαρχεί, έπαθαν, έμαθαν και δήλωσαν «Έχω επενδύσει στην Ελλάδα στο παρελθόν και έχω χάσει πάνω από 2 δις δραχμές. Δυστυχώς δεν είμαι διατεθειμένος να επενδύσω ξανά» (Παναγιώτης Χαλαμανδάρης, ιδιοκτήτης εταιρείας Famous Brands, Νότιος Αφρική, συνέντευξη στο Πρώτο Θέμα, Κυριακή 7/3/2010).

Κατά τα άλλα, το Υπουργείο Οικονομικών κυνηγάει τους Προϊσταμένους των Δ.Ο.Υ. για την επίτευξη των εισπρακτικών στόχων.

Ευπρόσδεκτη είναι, η νομοθετική παρέμβαση για την απλοποίηση της ίδρυσης των επιχειρήσεων, αλλά έχει αποδειχθεί στο παρελθόν, με παρόμοιες πρωτοβουλίες που απέτυχαν, ότι το πρόβλημα δεν λύνεται όσο κάποιοι ευθυνόφοβοι και ανεπαρκείς δημόσιοι υπάλληλοι έχουν μεγαλύτερη επιρροή στο σύστημα από την ίδια την Κυβέρνηση. Όταν αυτοί ίσως δουν την πόρτα της εξόδου από τη μονιμότητα με εντολή του Δ.Ν.Τ., τότε ίσως κυνηγούν με το τουφέκι όχι μόνο τους ξένους επενδυτές να έρθουν αλλά και τους Έλληνες επενδυτές να επιστρέψουν. Μέχρι να αλλάξει η νοοτροπία και του τελευταίου υπαλλήλου που έχει ρόλο στις διαδικασίες, ας μην απορούμε που κατρακυλάμε στην διεθνή κατάταξη της ανταγωνιστικότητας, όσοι νόμοι και αν ψηφιστούν.

Καλό είναι μάλλον να επικεντρωθούμε στις μικρές και μεσαίες επενδύσεις ελληνικές και ξένες, που αποτελούν τη ραχοκοκαλιά της Ελληνικής Οικονομίας, και μετά θα έρθουν οι μεγάλες.

 
English

Δικαστικές αποφάσεις

Διάφορα - Ανακοινώσεις